Mất cân bằng giới tính khi sinh: Cần những giải pháp hiệu quả hơn

Trong những năm qua, tỉnh đã có những hoạt động can thiệp nhằm giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính (MCBGT) khi sinh. Mặc dù vậy, đến nay tình trạng MCBGT khi sinh ở tỉnh vẫn liên tục tăng. Điều này đòi hỏi các cấp, ngành liên quan cần có những giải pháp quyết liệt hơn nhằm giảm thiểu tình trạng MCBGT khi sinh, thúc đẩy bình đẳng giới.

Tình trạng MCBGT khi sinh sẽ tác động đến cấu trúc dân số trong tương lai. Trong ảnh: Ngày hội “Thanh thiếu nhi khoẻ - Tiến bước lên Đoàn” của học sinh Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (TP Hạ Long).
Tình trạng MCBGT khi sinh sẽ tác động đến cấu trúc dân số trong tương lai. Trong ảnh: Ngày hội “Thanh thiếu nhi khoẻ - Tiến bước lên Đoàn” của học sinh Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (TP Hạ Long).

Chênh lệch giới tính cao

Năm 2009, tỷ số giới tính khi sinh của cả nước là 110,5 bé trai/100 bé gái, ở Quảng Ninh là 115 bé trai/100 bé gái, là một trong 10 tỉnh trong toàn quốc có tỷ số giới tính khi sinh cao. Đến hết năm 2014, tỷ số này ở tỉnh vẫn duy trì ở mức 114 bé trai/100 bé gái, nhưng Quảng Ninh không còn nằm trong danh sách những tỉnh có tỷ số giới tính khi sinh cao, dù vậy con số này vẫn là tình trạng đáng báo động. Các địa phương trong tỉnh có tỷ số giới tính khi sinh cao là: Huyện Vân Đồn, 125 bé trai/100 bé gái; huyện Tiên Yên, 122 bé trai/100 bé gái; TX Đông Triều và TP Móng Cái, 117 bé trai/100 bé gái…

Bà Nguyễn Thị Bình, Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cho biết: Hàng năm, qua khảo sát của Chi cục, thì chênh lệch giới tính thai nhi bắt đầu ngay từ lần sinh thứ nhất. Tình trạng này có xu hướng gia tăng, có nơi lên tới trên 120 bé trai/100 bé gái. Đây là điều cảnh báo của nguy cơ MCBGT nghiêm trọng diễn ra trong thời gian tới tại các địa phương.

Nguyên nhân sâu xa, gần như mang tính quyết định dẫn tới tình trạng này là tồn tại định kiến giới, tư tưởng “trọng nam khinh nữ”. Ở khu vực đảo Hà Nam (TX Quảng Yên), mỗi dòng họ đều xây dựng một nhà thờ họ và các dòng họ đều yêu cầu phải có con trai nối dõi để trông coi việc thờ cúng tổ tiên. Do đó, áp lực phải sinh con trai luôn đè nặng lên mỗi gia đình, nhất là người phụ nữ. Hay tại những lễ hội truyền thống, chỉ có con trai mới được tham gia vào các hoạt động này. Quảng Ninh có 10/14 huyện, thị xã, thành phố tiếp giáp với biển, đánh bắt thuỷ sản là nghề truyền thống, nên cần sinh con trai để có lao động và truyền nghề. Ở các khu vực thành thị, kinh tế phát triển, các cặp vợ chồng mong muốn có con trai để nối dõi, thừa kế tài sản…, thường tìm đến các dịch vụ y tế để lựa chọn giới tính khi sinh.

Bên cạnh đó còn nhiều nguyên nhân, lý do khác dẫn đến tình trạng MCBGT khi sinh, như: Chính sách an sinh xã hội chưa đảm bảo; chưa có chính sách ưu tiên thoả đáng đối với nữ giới; cán bộ làm công tác dân số thường xuyên biến động; phong tục, tập quán ở nhiều vùng miền còn nặng nề v.v..

Tăng cường các giải pháp

Tình trạng MCBGT khi sinh sẽ tác động đến cấu trúc dân số trong tương lai, dẫn đến nhiều hệ lụy, bất ổn xã hội: Nam giới khó tìm kiếm bạn đời; tình dục ngoài hôn nhân, nguy cơ lây nhiễm bệnh qua đường tình dục, trong đó có HIV/AIDS gia tăng; xâm hại tình dục, buôn bán phụ nữ; bạo lực giới tăng…

Nhận thức được hệ lụy của vấn đề, từ năm 2010, tỉnh đã hỗ trợ triển khai mô hình giảm thiểu MCBGT khi sinh ở 10 xã thuộc các huyện Bình Liêu và Ba Chẽ. Năm 2011, UBND tỉnh đã phê duyệt Đề án can thiệp giảm thiểu MCBGT khi sinh giai đoạn 2011-2015. Sau gần 4 năm triển khai mô hình giảm thiểu và Đề án can thiệp ở 186 xã, phường, thị trấn đã đạt được những kết quả nhất định: Nhận thức về vấn đề này của cán bộ, người dân được nâng lên; cán bộ các cấp được nâng cao kiến thức, kỹ năng tuyên truyền, tư vấn về giới và giới tính khi sinh; thực hiện việc tư vấn trực tiếp cho các cặp vợ chồng mới cưới về vấn đề MCBGT...

Để tiếp tục giảm thiểu tình trạng này, vừa qua Sở LĐ-TB&XH và Sở Y tế đã phối hợp tổ chức hội thảo “Thúc đẩy bình đẳng giới nhằm giảm thiểu MCBGT khi sinh và những hệ lụy xã hội”. Tại hội thảo, đại diện lãnh đạo một số cơ quan, đơn vị đã đề xuất nhiều giải pháp: Tăng cường hơn nữa sự phối hợp liên ngành trong chỉ đạo, thực hiện các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi của người dân. Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về dân số. Các làng xã xây dựng quy ước, hương ước, gìn giữ nếp sống gia phong trong dòng họ; tổ chức lễ hội gắn với tuyên truyền. Nâng cao vai trò, vị thế của phụ nữ, tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào các vị trí lãnh đạo, quản lý…

Nguyễn Hoa

Nguồn: Báo điện tử Quảng Ninh


Tin liên quan:
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Quảng cáo, liên kết